Kalkulator kategorii szachowej
Wpisz rywali i wyniki z turnieju. Kalkulator policzy wynik rankingowy i powie, czy masz normę na kategorię, a jeśli nie, to czego zabrakło.
Ważne: o nadaniu kategorii decyduje związek szachowy, nie ten kalkulator. Kalkulator jest pomocą: liczy według Regulaminu Klasyfikacyjnego PZSzach (wersja z mocą od 01.01.2025, PDF, sprawdzone 22.11.2026), ale nie zna komunikatu Twojego turnieju ani decyzji komisji.
Jak liczy się normę na kategorię
- Twój ranking to punktacja Twojej kategorii (Tabela 1). Bez kategorii masz 1000 (pkt 2.2). Liczy się kategoria z dnia pierwszej rundy (pkt 6.2).
- Ranking rywala to punktacja jego kategorii albo tytułu (Tabela 5), na przykład V kategoria to 1200 u mężczyzn i 1100 u kobiet, a arcymistrz (GM) 2600. Rywal z zagranicy bez kategorii, z rankingiem FIDE: ranking FIDE zaokrąglony w górę do najbliższej wartości z Tabeli 5 (pkt 6.4).
- Średni ranking turnieju Rs = (Twój ranking + suma rankingów rywali) / (n + 1), gdzie n to liczba rozegranych partii (Wzór 1, pkt 6.6). Twój ranking jest w tej średniej.
- Premia za wynik ΔR = 400 × (W − P) / (n + 1), gdzie W to wygrane, a P przegrane, bez walkowerów (Wzór 3, pkt 6.9; gotowe wartości w Tabeli 6).
- Wynik rankingowy Ru = Rs + ΔR, zaokrąglony do liczby całkowitej, 0,5 w górę (Wzór 2, pkt 6.7 i 6.8).
- Norma jest wtedy, gdy Ru jest co najmniej równy progowi Rmin dla kategorii (pkt 4.1, Tabela 3), zdobyłeś co najmniej 1/3 punktów (pkt 3.2 a), a turniej miał wystarczająco dużo partii i wolne tempo (Tabele 3 i 4).
Ile punktów potrzeba, regulamin podaje wzorem N = n/2 + (n + 1) × (Rmin − Rs) / 800 (pkt 7). Kalkulator zaokrągla N w górę do pół punktu, tak żeby wynik rankingowy na pewno dał normę.
Progi norm, liczba partii i tempo
| Kategoria | Norma Rmin | Min. partii | Min. tempo (minuty) | Maks. rund dziennie | Nadaje |
|---|---|---|---|---|---|
| mistrz krajowy (m) | 2400 / 2200 | 9 / 9 | 120 / 120 | 3 / 3 | PZSzach |
| kandydat na mistrza (k) | 2200 / 2000 | 9 / 9 | 90 / 90 | 3 / 3 | PZSzach |
| I kategoria | 2000 / 1800 | 9 / 9 | 90 / 90 (kobiety także 60 w turnieju min. 7-rundowym) | 3 / 3 | PZSzach |
| II kategoria | 1800 / 1600 | 7 / 7 | 60 / 60 | 5 / 5 | związek wojewódzki |
| III kategoria | 1550 / 1350 | 7 / 5 | 60 / 30 | 5 / 9 | związek wojewódzki |
| IV kategoria | 1300 / 1150 | 5 / 5 | 30 / 30 | 9 / 9 | związek wojewódzki |
| V kategoria | 1050 / 1000 | 5 / 5 | 30 / 30 | 9 / 9 | związek wojewódzki |
Kategorie centralne: jedna norma to jeszcze nie kategoria
Kategorie V, IV, III i II dostaje się za jedną normę (pkt 3.2 b). I kategorię, tytuł kandydata na mistrza i tytuł mistrza krajowego trzeba wypełnić kilka razy, łącznie z co najmniej 17 partii; kobiety na I kategorię z 14 partii (pkt 3.2 c). Po pierwszej normie zawodnik dostaje punktację pośrednią: II+, I+ albo k+ (pkt 2.7, Tabela 2). Do tytułu kandydata potrzeba też rankingu FIDE 2100 (kobiety 1900), a do tytułu mistrza 2300 (kobiety 2100) (pkt 3.2 f). Normę na mistrza można zdobyć tylko w turnieju międzynarodowym albo ogólnopolskim ocenianym przez FIDE (pkt 3.2 d).
Wyjątki, które kalkulator uwzględnia
- Krótki turniej na I, k i m (pkt 4.7). Normę na I kategorię, kandydata albo mistrza można zdobyć w turnieju 5- do 8-rundowym. Wtedy trzeba rozegrać tyle partii, ile było rund.
- Walkower albo pauza w 9 rundach (pkt 4.8). Turniej 9-rundowy, w którym wygrałeś walkowerem albo pauzowałeś, liczy się jak 8-rundowy.
- Za mało partii (pkt 4.3). Jeśli zagrałeś mniej partii niż minimum, normę można zaliczyć, gdy masz tyle punktów, ile trzeba by mieć z minimalnej liczby partii. Brakujące partie kalkulator liczy jak przegrane z rywalami o średnim rankingu Twoich przeciwników.
- Słabi rywale (pkt 4.4). Gdy partii jest więcej niż minimum, można pominąć wygrane z rywalami, którzy obniżają średni ranking, ale ocenianych partii nie może być mniej niż minimum. Kalkulator sam wybiera najlepszy wariant.
- Norma w trakcie turnieju (pkt 4.5). W turnieju szwajcarskim z większą liczbą rund niż minimum normę można wypełnić także po rundzie, w której minął limit. Kalkulator sprawdza każdą rundę od minimum.
- Turniej kołowy (pkt 4.6) liczy się ze wszystkich partii, bez pkt 4.4 i 4.5.
- Dwa krótkie turnieje (pkt 4.9). III i II kategorię można też dostać na wniosek za odpowiedni wynik rankingowy w dwóch turniejach 5- albo 6-rundowych. Kalkulator pokazuje, czy ten turniej się do tego nadaje.
Regulamin nie opisuje dokładnie, jak liczyć pkt 4.3, 4.4 i 4.5 ani rywala z rankingiem FIDE wyższym niż najwyższa wartość Tabeli 5 (pkt 6.4). Kalkulator przyjmuje opisane wyżej odczytanie i przy każdym wyniku, który od niego zależy, pisze to wprost z numerem punktu. Ostatecznie rozstrzyga komisja klasyfikacyjna.
Kalkulator nie sprawdza, czy turniej trwał najwyżej 90 dni (warunki ogólne pkt 3), czy był zgłoszony do oceny i czy sędzia miał licencję. To jest w komunikacie turnieju.
Kategoria za tytuł mistrza Polski
Bez normy, na wniosek, za wyniki od 1 stycznia 2024 roku, bez opłat i bez progu FIDE (pkt 3.3). Tak samo dla dziewcząt i chłopców, kobiet i mężczyzn:
| Mistrzostwa | Kategoria |
|---|---|
| IMP do lat 8 | II kategoria i norma na I kategorię |
| IMP do lat 10 | I kategoria |
| IMP do lat 12 | I kategoria i norma na kandydata na mistrza |
| IMP do lat 14 | tytuł kandydata na mistrza krajowego |
| IMP do lat 16 | tytuł kandydata na mistrza i norma na mistrza krajowego |
| IMP do lat 18 | tytuł mistrza krajowego |
| IMP Seniorów 55+, 65+ i 75+ | tytuł kandydata na mistrza i norma na mistrza krajowego |
Medaliści Indywidualnych Mistrzostw Polski Amatorów dostają kategorie według grupy rankingowej i miejsca (Tabela 2b regulaminu).
Uwaga na stary regulamin
W wyszukiwarce wciąż wysoko jest wersja regulaminu z 2017 roku. Obowiązuje wersja z mocą od 1 stycznia 2025 roku: ma między innymi kategorie za tytuł mistrza Polski w grupach wiekowych (pkt 3.3), których starsza wersja nie ma. Liczby o szachach w Polsce, w tym kluby i arcymistrzów, zbieramy na stronie Szachy w Polsce w liczbach.
Najczęstsze pytania
Ile punktów potrzeba na V kategorię?
To zależy od rankingu rywali. Bez kategorii masz ranking 1000. Mężczyzna potrzebuje wyniku rankingowego 1050, kobieta 1000, w turnieju z co najmniej 5 partiami tempem minimum 30 minut. Z pięcioma rywalami bez kategorii wystarczą 3 punkty z 5. Kalkulator pokazuje dokładną liczbę dla Twojego turnieju.
Czy kategoria szachowa to to samo co ranking FIDE?
Nie. Kategorię nadaje polski związek (wojewódzki albo PZSzach) według Regulaminu Klasyfikacyjnego. Ranking FIDE liczy FIDE po każdym turnieju zgłoszonym do oceny. Regulamin łączy je tylko w dwóch miejscach: tytuły FIDE rywali mają punktację w Tabeli 5, a do tytułu kandydata i mistrza potrzebny jest też ranking FIDE.
Dlaczego w średniej jest mój własny ranking?
Tak mówi Wzór 1 regulaminu: średni ranking turnieju to suma rankingów ocenianego zawodnika i jego przeciwników, podzielona przez liczbę przeciwników plus jeden. Kalkulatory, które liczą samą średnią rywali, dają inny wynik.
Czy walkower liczy się do normy?
Nie. Partii wygranych i przegranych walkowerem ani pauzy nie liczy się do wyniku rankingowego (pkt 6.1). Wygrana walkowerem albo pauza w turnieju 9-rundowym sprawia, że turniej liczy się jak 8-rundowy (pkt 4.8).
Kto nadaje kategorię po turnieju?
Kategorie V do II nadaje komisja wojewódzkiego związku szachowego, a datą nadania jest dzień zakończenia turnieju. Kategorie centralne i normy na nie nadaje Komisja Ewidencji, Klasyfikacji i Rankingu PZSzach. Opłaty ustalają komunikaty finansowe PZSzach i związków wojewódzkich.
Czy kategoria może wygasnąć?
Nie. Kategorie, tytuły i normy na nie są ważne bezterminowo (pkt 8.5). Zawodnik, który przestaje grać, zostaje w Centralnym Rejestrze jako nieaktywny i zachowuje kategorię.