Ranking Elo: co znaczy i jak się go liczy

Ranking Elo to liczbowa miara siły gry szachisty, oparta na prostej zasadzie: punkty zdobywa się i traci zależnie od tego, z KIM się grało. Wygrana z silniejszym przeciwnikiem daje dużo punktów, wygrana ze znacznie słabszym daje prawie nic, a porażka z nim kosztuje najwięcej.

W skrócie: system nazwano od Arpada Elo, fizyka i szachisty, a FIDE przyjęła go w 1970 roku. Różnica ratingów przekłada się na oczekiwany wynik meczu: przy różnicy około 200 punktów silniejszy powinien zdobywać mniej więcej trzy czwarte punktów. Po każdej partii rating koryguje się o różnicę między wynikiem realnym a oczekiwanym.

Jak działa mechanizm: bez wzorów

Przed partią system wylicza, ile „powinieneś" zdobyć: przeciwko równemu sobie pół punktu, przeciwko dużo słabszemu prawie cały. Po partii dostajesz (albo tracisz) różnicę między tym, co faktycznie zdobyłeś, a tym, czego się spodziewano, pomnożoną przez współczynnik K. Dlatego sensacyjna wygrana z faworytem potrafi dać kilkadziesiąt punktów, a rutynowa wygrana z outsiderem tylko dwa czy trzy.

Co znaczą liczby: orientacyjna drabinka

• do ~800: początki, czyli znajomość zasad i częste przeoczenia figur.
• ~800-1200: typowy amator domowy; widzi proste taktyki.
• ~1200-1600: solidny gracz klubowy; rozumie plany i końcówki.
• ~1600-2000: zaawansowany turniejowiec.
• ~2000-2500: kandydaci na mistrza i mistrzowie FIDE.
• 2500+: poziom arcymistrzowski; tytuł GM wymaga osiągnięcia 2500 i wypełnienia norm turniejowych.
• ~2800+: absolutna światowa czołówka. Rekord wszech czasów, 2882, należy do Magnusa Carlsena.

Jak szybko rośnie ranking początkującego?

Na starcie rating zmienia się gwałtownie: system dopiero „szuka" Twojego prawdziwego poziomu, więc seria wygranych potrafi podnieść go o setki punktów w kilka tygodni. Potem krzywa wypłaszcza się naturalnie: im wyżej jesteś, tym silniejszych przeciwników spotykasz i tym mniej punktów daje każda wygrana. Stagnacja ratingu nie oznacza braku postępu. Oznacza, że przeciwnicy rosną razem z Tobą.

Dlaczego ranking online jest wyższy niż FIDE?

Serwisy internetowe liczą własne rankingi na własnych pulach graczy, zwykle startując od wyższej liczby bazowej. Dlatego ta sama osoba potrafi mieć 1500 online i 1100 FIDE. Liczby z różnych systemów NIE są porównywalne wprost; sens ma tylko porównywanie w ramach jednej puli.

Sprawdź swój rating treningowy bez konta

W treningu taktycznym działa tryb rankingowy oparty na klasycznym wzorze Elo: zaczynasz od 100 punktów, a aplikacja dobiera zadania o trudności najbliższej Twojemu poziomowi. Zadanie rozwiązane za pierwszym razem podnosi rating, błąd go obniża. To rating treningowy liczony lokalnie w Twojej przeglądarce (nie FIDE!), ale mechanizm jest ten sam, więc uczciwie pokazuje postęp. Realną siłę gry sprawdzisz też w partii z komputerem na wybranym poziomie trudności, a systematyczny wzrost zapewni darmowy kurs.

Najczęstsze pytania

Co oznacza Elo w szachach?

Elo to liczba opisująca siłę gry, wyliczana ze wszystkich rozegranych partii rankingowych. Rośnie po wygranej, spada po przegranej, a wielkość zmiany zależy od różnicy rankingów. Wygrana z dużo słabszym daje kilka punktów, wygrana z dużo silniejszym kilkadziesiąt.

Jaki ranking Elo jest przeciętny?

Wśród graczy z licencją FIDE typowy zakres to około 1200 do 1800. W serwisach internetowych mediana bywa niższa, bo gra tam znacznie więcej początkujących. Ranking około 1100 do 1300 oznacza gracza, który zna zasady i podstawowe motywy, ale wciąż regularnie gubi figury.

Jaki jest najwyższy ranking Elo w historii?

Najwyższy oficjalny ranking FIDE należy do Magnusa Carlsena i wynosi 2882 punkty, osiągnięte w 2014 roku. Granica 2800 punktów jest przekraczana bardzo rzadko, a tytuł arcymistrza wymaga między innymi rankingu co najmniej 2500.

Trening działa offline po pierwszej wizycie online na tym urządzeniu. Instalacja aplikacji nie jest wymagana.