Szachmaty

Najsłynniejsze partie szachowe

Cztery partie, które mają własne nazwy i osobne hasła w encyklopediach: nieśmiertelna, wiecznie zielona, partia w operze i partia stulecia. Każda z pełnym zapisem sprawdzonym programowo, datą, miejscem i źródłem.

W skrócie: nieśmiertelna (Anderssen – Kieseritzky, Londyn 1851) i wiecznie zielona (Anderssen – Dufresne, 1852) to ataki z ofiarami z XIX wieku. Partię w operze Morphy rozegrał w Paryżu w 1858 r. w loży teatru. Partię stulecia 13-letni Fischer wygrał z Byrne’em w Nowym Jorku 17 października 1956 r.

Nieśmiertelna partia: Anderssen – Kieseritzky, Londyn 1851

Partia towarzyska rozegrana w Londynie w 1851 r. w czasie pierwszego wielkiego turnieju międzynarodowego, ale nie w samym turnieju. Kieseritzky wkrótce opublikował ją we francuskim piśmie La Régence, a nazwę „nieśmiertelna” nadał jej Ernst Falkbeer w 1855 r. Białe oddają gońca, obie wieże i hetmana, a matują lekkimi figurami.

Pozycja końcowa po 23.Ge7#, białe dają mata.

Zapis partii: 1.e4 e5 2.f4 exf4 3.Gc4 Hh4+ 4.Kf1 b5 5.Gxb5 Sf6 6.Sf3 Hh6 7.d3 Sh5 8.Sh4 Hg5 9.Sf5 c6 10.g4 Sf6 11.Wg1 cxb5 12.h4 Hg6 13.h5 Hg5 14.Hf3 Sg8 15.Gxf4 Hf6 16.Sc3 Gc5 17.Sd5 Hxb2 18.Gd6 Gxg1 19.e5 Hxa1+ 20.Ke2 Sa6 21.Sxg7+ Kd8 22.Hf6+ Sxf6 23.Ge7# 1-0

Źródło daty, miejsca i zapisu: artykuł w angielskiej Wikipedii.

Wiecznie zielona: Anderssen – Dufresne, 1852

Partia z 1852 r., prawdopodobnie nieoficjalna. Zwykle przyjmuje się, że rozegrano ją w Berlinie, gdzie mieszkał Dufresne, ale pierwsza publikacja nie podała jej okoliczności. Białe poświęcają materiał, żeby otworzyć linie do króla, i kończą matem gońcem.

Pozycja końcowa po 24.Gxe7#, białe dają mata.

Zapis partii: 1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Gc5 4.b4 Gxb4 5.c3 Ga5 6.d4 exd4 7.O-O d3 8.Hb3 Hf6 9.e5 Hg6 10.We1 Sge7 11.Ga3 b5 12.Hxb5 Wb8 13.Ha4 Gb6 14.Sbd2 Gb7 15.Se4 Hf5 16.Gxd3 Hh5 17.Sf6+ gxf6 18.exf6 Wg8 19.Wad1 Hxf3 20.Wxe7+ Sxe7 21.Hxd7+ Kxd7 22.Gf5+ Ke8 23.Gd7+ Kf8 24.Gxe7# 1-0

Źródło daty, miejsca i zapisu: artykuł w angielskiej Wikipedii.

Partia w operze: Morphy – książę Brunszwiku i hrabia Isouard, Paryż 1858

Rozegrana w październiku albo listopadzie 1858 r. w loży Salle Ventadour w Paryżu w czasie przedstawienia operowego. To partia konsultacyjna: Karol II, książę Brunszwiku, i hrabia Isouard de Vauvenargues razem wybierali ruchy czarnych. Morphy szybko rozwija figury, oddaje materiał, w tym hetmana, i matuje wieżą.

Pozycja końcowa po 17.Wd8#, białe dają mata.

Zapis partii: 1.e4 e5 2.Sf3 d6 3.d4 Gg4 4.dxe5 Gxf3 5.Hxf3 dxe5 6.Gc4 Sf6 7.Hb3 He7 8.Sc3 c6 9.Gg5 b5 10.Sxb5 cxb5 11.Gxb5+ Sbd7 12.O-O-O Wd8 13.Wxd7 Wxd7 14.Wd1 He6 15.Gxd7+ Sxd7 16.Hb8+ Sxb8 17.Wd8# 1-0

Źródło daty, miejsca i zapisu: artykuł w angielskiej Wikipedii.

Partia stulecia: Byrne – Fischer, Nowy Jork 1956

Rozegrana 17 października 1956 r. w turnieju pamięci Rosenwalda w Marshall Chess Club w Nowym Jorku. Robert James Fischer miał wtedy 13 lat. Nazwę „partia stulecia” nadał jej Hans Kmoch w piśmie Chess Review. Czarne oddają hetmana, biorą w zamian dużo materiału i w 41. ruchu dają mata.

Pozycja końcowa po 41...Wc2#, czarne dają mata.

Zapis partii: 1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.d4 O-O 5.Gf4 d5 6.Hb3 dxc4 7.Hxc4 c6 8.e4 Sbd7 9.Wd1 Sb6 10.Hc5 Gg4 11.Gg5 Sa4 12.Ha3 Sxc3 13.bxc3 Sxe4 14.Gxe7 Hb6 15.Gc4 Sxc3 16.Gc5 Wfe8+ 17.Kf1 Ge6 18.Gxb6 Gxc4+ 19.Kg1 Se2+ 20.Kf1 Sxd4+ 21.Kg1 Se2+ 22.Kf1 Sc3+ 23.Kg1 axb6 24.Hb4 Wa4 25.Hxb6 Sxd1 26.h3 Wxa2 27.Kh2 Sxf2 28.We1 Wxe1 29.Hd8+ Gf8 30.Sxe1 Gd5 31.Sf3 Se4 32.Hb8 b5 33.h4 h5 34.Se5 Kg7 35.Kg1 Gc5+ 36.Kf1 Sg3+ 37.Ke1 Gb4+ 38.Kd1 Gb3+ 39.Kc1 Se2+ 40.Kb1 Sc3+ 41.Kc1 Wc2# 0-1

Źródło daty, miejsca i zapisu: artykuł w angielskiej Wikipedii.

Jak oglądać te partie

Najwięcej daje rozegranie partii na własnej planszy i zatrzymanie się przed każdą ofiarą z pytaniem, co by się stało po jej przyjęciu. Zapis wkleisz też do analizy partii. Wzorce matowe z tych partii opisuje katalog wzorców matowych, w tym mat operowy, a pojęcie ofiary wyjaśnia słownik szachowy.

Najczęstsze pytania

Jaka jest najsłynniejsza partia szachowa?

Nie ma jednej odpowiedzi. Własne nazwy i osobne hasła w encyklopediach mają między innymi nieśmiertelna partia (Londyn 1851), wiecznie zielona (1852), partia w operze (Paryż 1858) i partia stulecia (Nowy Jork 1956).

Co to jest nieśmiertelna partia?

Partia towarzyska Adolfa Anderssena z Lionelem Kieseritzkym, rozegrana w Londynie w 1851 r. Białe oddają gońca, obie wieże i hetmana i matują lekkimi figurami w 23. ruchu.

Co to jest partia stulecia?

Partia Donalda Byrne’a z 13-letnim Robertem Jamesem Fischerem, rozegrana 17 października 1956 r. w Nowym Jorku. Fischer oddaje hetmana i wygrywa matem w 41. ruchu.

Otwórz analizę partii: za darmo i bez konta

Wklej zapis partii i przejdź ją ruch po ruchu.