Szachmaty

Szachmaty › Szachy w Polsce › 100 lat PZSzach

100 lat Polskiego Związku Szachowego (1926–2026)

Najważniejsze daty z historii Polskiego Związku Szachowego, od założenia w 1926 roku do obchodów stulecia w 2026 roku. Na osi są tylko fakty potwierdzone w dokumentach PZSzach.

Zaktualizowano . Przepisy, opłaty i liczby według stanu na ten dzień; źródła na dole strony.

W skrócie: Polski Związek Szachowy założyli 11 kwietnia 1926 roku w Warszawie delegaci klubów szachowych, dzień przed rozpoczęciem I Mistrzostw Polski; pierwszym prezesem został Józef Żabiński. W 1927 roku związek przyjęto do FIDE, a w 1930 roku polska drużyna zdobyła złoto olimpiady szachowej w Hamburgu. Stulecie związek obchodził galą 11 kwietnia 2026 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Najważniejsze pojęcia

Polski Związek Szachowy (PZSzach) to krajowa federacja szachowa założona w 1926 roku w Warszawie, członek FIDE i Europejskiej Unii Szachowej. Dziś jej członkami zwyczajnymi są kluby i inne osoby prawne.

Olimpiada szachowa to drużynowe mistrzostwa świata rozgrywane pod egidą FIDE; III Olimpiadę w Hamburgu w 1930 roku wygrała reprezentacja Polski.

Oś czasu

Polski Związek Szachowy w latach 1926–2026: wybrane daty
DataCo się wydarzyło
11 kwietnia 1926W Warszawie delegaci klubów szachowych założyli Polski Związek Szachowy. Prezesem został Józef Żabiński, wiceprezesem Dawid Przepiórka. Członkiem związku mógł wtedy zostać każdy szachista.
12 kwietnia 1926Następnego dnia rozpoczęły się I Szachowe Mistrzostwa Polski.
1927PZSzach został przyjęty do Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE).
13–27 lipca 1930Reprezentacja Polski w składzie Akiba Rubinstein, Ksawery Tartakower, Paulin Frydman, Dawid Przepiórka i Kazimierz Makarczyk zdobyła złoty medal III Olimpiady Szachowej w Hamburgu.
4–15 października 2025Reprezentacja Polski kobiet zdobyła tytuł drużynowych mistrzyń Europy w Batumi (Alina Kaszlińska, Aleksandra Malcewska, Oliwia Kiołbasa, Monika Soćko, Klaudia Kulon).
22–30 marca 2026W roku stulecia Indywidualne Mistrzostwa Polski i Mistrzostwa Polski Kobiet rozegrano w Warszawie; mistrzami zostali Szymon Gumularz i Oliwia Kiołbasa.
11 kwietnia 2026Gala stulecia odbyła się w Muzeum Narodowym w Warszawie, z udziałem przedstawicieli wszystkich 16 związków wojewódzkich, FIDE i ECU. Kazimierz Makarczyk, uczestnik złotej olimpiady z 1930 roku, został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
do września 2026W Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie była czynna wystawa „Historia figurami pisana. Stulecie Polskiego Związku Szachowego”.

Stan na 22.11.2026 · źródło: „Szachy” IV/1976, s. 97–98 (skan na pzszach.pl); PZSzach: „90 lat Polskiego Związku Szachowego” (2016) i „Bombowa drużyna w Hamburgu” (2019); sprawozdanie merytoryczne Zarządu PZSzach za okres maj 2025 do czerwca 2026
Dane: szachmaty.pl, licencja CC BY 4.0, cytuj z linkiem.

Związek w roku stulecia

W 2025 roku do PZSzach przyjęto 35 nowych klubów, a w Centralnym Rejestrze zarejestrowano 14 065 nowych zawodników i zawodniczek. Według Centralnego Rejestru 22 listopada 2026 r. członkami zwyczajnymi związku było 530 klubów, w tym 115 uczniowskich klubów sportowych. Program „Edukacja przez Szachy w Szkole” objął ponad 1600 szkół. Jak dziś działa związek, opisujemy w przewodniku po szachach w Polsce.

Polskich mistrzów różnych epok przedstawia nasza galeria mistrzów szachowych, a hasło o związku jest w słowniku szachowym.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Polski Związek Szachowy?

11 kwietnia 1926 roku w Warszawie, dzień przed rozpoczęciem I Szachowych Mistrzostw Polski. W 2026 roku związek obchodził stulecie.

Kto był pierwszym prezesem PZSzach?

Józef Żabiński. Wiceprezesem w pierwszym zarządzie był Dawid Przepiórka.

Kiedy PZSzach wstąpił do FIDE?

W 1927 roku, rok po założeniu związku.

Kiedy Polska wygrała olimpiadę szachową?

W 1930 roku w Hamburgu. Złoto III Olimpiady Szachowej zdobyli Akiba Rubinstein, Ksawery Tartakower, Paulin Frydman, Dawid Przepiórka i Kazimierz Makarczyk.

Jak PZSzach obchodził stulecie?

Galą 11 kwietnia 2026 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie oraz wystawą „Historia figurami pisana. Stulecie Polskiego Związku Szachowego”, czynną w Muzeum Sportu i Turystyki do września 2026 roku.

Źródła

Dokumenty otwarte i sprawdzone 21–22.11.2026. Regulaminy streszczamy własnymi słowami; wiążące są dokumenty PZSzach i FIDE.