Szachmaty

Mat gońcem i skoczkiem

Mat gońcem i skoczkiem to końcówka, w której król, goniec i skoczek grają przeciw samotnemu królowi. Mata da się wymusić tylko w rogu tego samego koloru co pola gońca, więc króla trzeba najpierw zepchnąć na skraj, a potem przeprowadzić do właściwego rogu.

W skrócie: przy dobrej grze silniejsza strona wymusza mata w najwyżej 33 ruchach z niemal każdej pozycji. Kluczowa jest różnica rogów: w rogu koloru gońca mat jest wymuszalny, w rogu innego koloru tylko po błędzie obrońcy. Trzeba zdążyć przed zasadą 50 ruchów.

Który róg jest właściwy

Przejrzeliśmy programowo wszystkie ustawienia z gońcem jasnopolowym i czarnym królem w rogu. Pozycji matowych jest po 46 w jasnych rogach (a8 i h1) i po 18 w ciemnych (a1 i h8). Mat w „złym” rogu istnieje więc na planszy, ale obrońca, który nie popełnia błędu, nie da się w nim zamknąć. Dlatego plan zawsze kończy się w rogu koloru gońca.

Mat w rogu koloru gońca: goniec z h1 szachuje po długiej przekątnej, skoczek pilnuje b8, król białych pola a7 i b7.
Mat w „złym” rogu jest możliwy, ale tylko wtedy, gdy obrońca sam wejdzie w taką pozycję.

Plan w trzech krokach

  1. Zepchnij króla przeciwnika na skraj planszy. Wszystkie trzy figury pracują razem, król stoi blisko.
  2. Jeśli król ucieka do rogu innego koloru niż goniec, przeprowadź go wzdłuż krawędzi do rogu koloru gońca. Skoczek odcina mu powrót, goniec pilnuje pól swojego koloru.
  3. W rogu daj mata, uważając na pata: król obrońcy musi mieć ruch, dopóki nie dajesz mata.

Do drugiego kroku są dwie znane metody: manewr skoczka w kształcie litery W, opisany przez Philidora w 1777 r., i trójkąty Delétanga, opublikowane w 1923 r.

Zasada 50 ruchów

Według przepisów FIDE gracz może żądać remisu, gdy w ostatnich 50 ruchach każdej strony nie było bicia ani ruchu pionem (art. 9.3), a po 75 takich ruchach partia kończy się remisem sama, chyba że ostatni ruch dał mata (art. 9.6.2). Najlepsza gra mieści się w 33 ruchach, ale błądzenie po planszy łatwo zjada zapas.

Jak to przećwiczyć

Zacznij od prostszych matów: królem i hetmanem oraz królem i wieżą. Potem ustaw pozycję z gońcem i skoczkiem w edytorze pozycji i zagraj ją z silnikiem. Wszystkie końcówki obowiązkowe zbiera katalog końcówek szachowych, a figury lekkie wyjaśnia słownik.

Źródła

Najczęstsze pytania

W którym rogu można dać mata gońcem i skoczkiem?

Wymusić mata można tylko w rogu tego samego koloru co pola gońca. W rogu innego koloru pozycje matowe istnieją, ale obrońca bez błędów w nie nie wejdzie.

W ilu ruchach da się dać mata gońcem i skoczkiem?

Przy dobrej grze w najwyżej 33 ruchach z niemal każdej pozycji, gdy ruch ma silniejsza strona. To mniej niż limit zasady 50 ruchów, ale bez planu łatwo go przekroczyć.

Czy warto uczyć się tego mata?

Ta końcówka zdarza się rzadko, według źródła mniej więcej raz na 6000 partii. Warto ją znać po opanowaniu matów hetmanem i wieżą, bo uczy współpracy figur.

Ćwicz końcówki w Treningu: za darmo i bez konta

Bez rejestracji. Postęp zapisuje się w Twojej przeglądarce.