Jak ustawić szachy? Ustawienie szachownicy krok po kroku

Szachownicę ustaw tak, żeby każdy gracz miał białe pole w prawym dolnym rogu. Piony zajmują całą drugą linię, figury stają za nimi, a hetman zawsze trafia na pole swojego koloru: biały hetman na białe d1, czarny na czarne d8.

W skrócie: trzy zasady wystarczą, żeby nigdy się nie pomylić. Po pierwsze: białe pole w prawym rogu. Po drugie: hetman na swoim kolorze. Po trzecie: od rogu do środka stoją kolejno wieża, skoczek, goniec. Poniżej zbudujesz całe ustawienie krok po kroku na interaktywnej planszy.

Zbuduj ustawienie na planszy

Klikaj kolejne kroki, żeby zobaczyć, jak plansza zapełnia się grupa po grupie, od króli po komplet 32 figur.

Jak ustawić szachy krok po kroku?

1. Obróć planszę poprawnie: białe (jasne) pole musi być w prawym dolnym rogu każdego gracza. To najczęstszy błąd: odwrotnie ustawiona plansza psuje całe ustawienie.
2. Piony: cała druga linia od Twojej strony (dla białych linia 2, dla czarnych linia 7).
3. Wieże: w rogach planszy (a1 i h1 oraz a8 i h8).
4. Skoczki: obok wież (b1 i g1 oraz b8 i g8).
5. Gońce: obok skoczków (c1 i f1 oraz c8 i f8).
6. Hetman na swoim kolorze: biały hetman na białym polu d1, czarny hetman na czarnym polu d8.
7. Król: na ostatnim wolnym polu obok hetmana (e1 dla białych, e8 dla czarnych). Króle zawsze stoją naprzeciwko siebie.

Jakie błędy popełnia się przy ustawianiu szachów?

• Zamienione miejscami hetman i król. Ratunek to reguła „hetman na swoim kolorze": jeśli biały hetman stoi na czarnym polu, jest źle.
• Plansza obrócona o 90 stopni. Jeśli w prawym dolnym rogu masz czarne pole, obróć planszę. Inaczej hetmany i króle wyjdą na złych kolumnach nawet przy poprawnej kolejności figur.

Ile pól ma szachownica?

Szachownica ma 64 pola: 8 kolumn (od a do h) razy 8 linii (od 1 do 8), w tym 32 pola jasne i 32 ciemne. Kolumny oznacza się literami, linie cyframi. Stąd nazwy pól takie jak e4 czy d8, używane w zapisie partii. Przy poprawnie obróconej planszy białe zawsze grają od linii 1 i 2, a czarne od linii 7 i 8. Jeśli numeracja się nie zgadza, wróć do kroku pierwszego.

Ułożenie szachów: układ figur i pionków osobno

Ułożenie szachów najłatwiej zapamiętać w dwóch krokach, bo układ szachów to tak naprawdę dwie osobne linie. Ustawienie pionków w szachach jest najprostsze: osiem pionów zajmuje całą drugą linię (a2–h2 dla białych, a7–h7 dla czarnych) i nie ma tu żadnego wyjątku. Dopiero ustawienie figur w szachach wymaga uwagi: na pierwszej linii, licząc od rogu do środka, stoją kolejno wieża, skoczek, goniec, a w środku para hetman–król. Jeśli układ figur zgadza się po jednej stronie, druga jest jego lustrzanym odbiciem: figury stoją naprzeciw siebie, hetman naprzeciw hetmana, król naprzeciw króla.

Najczęstszy błąd przy ułożeniu figur to zamiana hetmana z królem. Rozstrzyga zasada koloru: biały hetman staje na jasnym d1, czarny na ciemnym d8. Króle zajmują pozostałe pole w środku, czyli e1 i e8. Jeśli po ułożeniu szachownicy hetman stoi na polu innego koloru niż on sam, zamień go miejscami z królem. Reszta układu jest wtedy zwykle poprawna.

Figury szachowe i ich wartość

Każda strona zaczyna z 16 figurami: 8 pionów, 2 wieże, 2 skoczki, 2 gońce, hetman i król. Umowna wartość punktowa pomaga oceniać wymiany:

• Pion: 1 punkt.
• Skoczek: 3 punkty.
• Goniec: 3 punkty.
• Wieża: 5 punktów.
• Hetman: 9 punktów, najsilniejsza figura na planszy.
• Król: bezcenny. Jego mat kończy partię, więc nie ma wartości wymiennej.

Plansza ustawiona? Kolejny krok to ruchy figur i reguły specjalne. Wszystkie wypróbujesz na żywo na stronie zasad gry w szachy. Kompletną ścieżkę od zera poprowadzi Cię przewodnik jak grać w szachy, a systematyczną naukę zaczniesz w darmowym kursie.

Kurs działa offline po pierwszej wizycie online na tym urządzeniu. Instalacja aplikacji nie jest wymagana.