Jak wybieraliśmy debiuty
Kryteria były cztery:
- Zasady otwarcia. Każdy debiut z zestawu walczy o centrum, szybko rozwija figury i prowadzi do roszady krótkiej.
- Jeden pomysł zamiast wariantów. Wszystkie trzy debiuty łączy ta sama reguła: goniec wychodzi, zanim zamknie go własny pion. W Systemie Londyńskim goniec c1 idzie na f4 przed e3. W obronie Caro-Kann i słowiańskiej goniec c8 idzie na f5 przed e6.
- Ocena silnika. Na końcu głównych linii silnik daje białym od +0,2 do +0,3 piona. Dla porównania: pozycję startową ocenia na +0,35, bo białe zaczynają.
- Pokrycie w trenerze. Trener debiutów ma 16 repertuarów. Repertuary białych na 1.e4 zaczynają się w nim wyłącznie od 1...e5, a jedyną odpowiedzią czarnych na 1.d4 jest obrona słowiańska.
Silnik ocenia 1.e4 i 1.d4 tak samo, na +0,33 dla białych. Wybór pierwszego ruchu to więc kwestia stylu i materiału do nauki, a nie siły ruchu.
Białymi: System Londyński
Po 1.d4 białe grają 2.Gf4, a potem e3, Sf3, Gd3, Sbd2, c3 i roszadę krótką. Kolejność ma znaczenie. Pion e3 stoi na przekątnej c1-h6, więc zagrany przed Gf4 zamknąłby gońca za własnymi pionami.
Linia debiutowa: System Londyński, linia główna z trenera debiutów.
Goniec wychodzi, zanim pion stanie na e3. Pion e3 zamknąłby mu przekątną c1-h6.
3… c5 4. c3 Pion c3 podpiera d4. Silnik ocenia pozycję jako wyrównaną.
Czarne proponują wymianę gońców.
Goniec cofa się i zostaje na przekątnej b8-h2. Silnik: około +0,2 dla białych. Dalej według planu: Gd3, Sbd2, c3 i roszada krótka.
Silnik ocenia 2.Gf4 prawie tak samo jak 2.c4, czyli gambit hetmański: +0,22 wobec +0,26. Po 5.Gg3 białe mają około +0,2. Silnik wskazuje w tym miejscu także 5.Gd3, ocenione o pięć setnych piona wyżej. Trener uczy 5.Gg3: białe same nie wymieniają gońców, a goniec zostaje na przekątnej b8-h2.
Największą zaletę systemu widać przy innym pierwszym ruchu czarnych. Po 1...Sf6 białe stawiają te same piony i figury:
Linia debiutowa: System Londyński przeciw 1...Sf6.
2… e6 3. e3 c5 4. c3 Uderzenie c5 i odpowiedź c3 jak po 1...d5. Silnik: około +0,1 dla białych.
Czarne ustawiają gońca na długiej przekątnej a1-h8.
Białe stawiają to samo: piony d4 i e3, goniec f4, skoczek f3. Silnik: około +0,1 dla białych.
Silnik ocenia obie linie z tej planszy na około +0,1 dla białych. To też pokazuje koszt systemu: po samym 1.d4 białe mają +0,33, a po ustawieniu londyńskim już tylko +0,1 do +0,2. Za tę różnicę dostajesz jeden plan przeciw prawie każdemu ustawieniu czarnych. Więcej o kolejności ruchów piszemy na stronie System Londyński.
Czarnymi na 1.e4: obrona Caro-Kann
Po 1.e4 c6 2.d4 d5 czarne atakują piona e4, a pion c6 podpiera d5. Silnik ocenia 1...c6 prawie tak samo jak najlepsze według niego 1...c5: +0,36 wobec +0,33 dla białych.
Linia debiutowa: obrona Caro-Kann, wariant klasyczny z trenera debiutów.
Pion c6 przygotowuje d5 i nie zamyka gońca c8.
Goniec wychodzi, zanim czarne zagrają e6.
Skoczek atakuje gońca.
5. Sf3? Gxe4 Skoczka e4 nikt nie bronił. Czarne mają figurę więcej, silnik: około -3,4.
Goniec cofa się, ale zostaje poza łańcuchem pionów. Silnik: około +0,3 dla białych. Dalej: e6, Sf6, Sbd7 i roszada krótka.
Po 5...Gg6 silnik daje białym około +0,3. Wariant 5.Sf3 to błąd białych, który warto znać: skoczek e4 zostaje bez obrony, a goniec f5 go bije. Silnik ocenia tę pozycję na ponad trzy piony przewagi czarnych. Takich krótkich strat jest więcej w artykule Pułapki debiutowe.
Białe mogą też zablokować centrum ruchem 3.e5 albo wymienić piony ruchem 3.exd5. Plan czarnych się nie zmienia:
Linia debiutowa: obrona Caro-Kann, wariant zaawansowany i wymienny.
Białe blokują centrum.
3. exd5 cxd5 4. Gf4 Sf6 Wymiana w centrum. Symetryczne piony i spokojny rozwój. Silnik: około +0,3 dla białych.
Ten sam ruch co w wariancie klasycznym: goniec przed e6.
Pion e6 podpiera d5, a goniec stoi już na zewnątrz. Silnik: około +0,3 dla białych.
Obie pozycje silnik ocenia na około +0,3 dla białych. Dla porównania: w obronie francuskiej czarne grają 1...e6 i pion od razu zamyka gońcowi c8 przekątną. Na stronie Obrona Caro-Kann opisujemy wszystkie trzy warianty. Jeśli wolisz od razu wymienić piony w centrum, w trenerze jest też obrona skandynawska z podobnym planem: Gf5 albo Gg4, c6, e6 i roszada krótka.
Czarnymi na 1.d4: obrona słowiańska
Po 1.d4 d5 2.c4 czarne bronią piona d5 pionem c6. Silnik ocenia 2...c6 prawie tak samo jak 2...e6: +0,31 wobec +0,30 dla białych. Różnica jest w gońcu c8. Po 2...e6 goniec zostaje za pionem e6, a po 2...c6 ma wolną drogę na f5.
Linia debiutowa: obrona słowiańska, linia główna z trenera debiutów.
Pion c6 broni d5, a przekątna c8-h3 zostaje otwarta.
Goniec wychodzi przed e6, jak w obronie Caro-Kann.
5. cxd5 cxd5 6. Hb3 Hetman atakuje piona b7, którego goniec już nie broni. Silnik: około +0,5 dla białych.
Silnik: około +0,3 dla białych. Dalej: Sbd7, Gd6 albo Ge7 i roszada krótka.
Po 5...e6 silnik daje białym około +0,3. Za wyjście gońca trzeba jednak zapłacić: pion b7 traci obrońcę. Najgroźniejsza według silnika jest wymiana 5.cxd5 i atak hetmanem z b3 na b7. Samą pozycję po 4...Gf5 silnik ocenia na około +0,7 dla białych. To nadal mniej niż pion, a trener debiutów opisuje przewagę do 1,3 piona jako nieznaczną.
Trener obejmuje odpowiedź 2.c4. Gdy białe zagrają 2.Gf4, silnik wśród trzech najlepszych ruchów czarnych podaje 2...Gf5, czyli ten sam pomysł z gońcem. Dalsze linie opisujemy na stronie Obrona słowiańska.
Jeśli wolisz 1.e4: partia włoska
Kto woli otwarte pozycje, może białymi zacząć od 1.e4 i grać partię włoską. Ten debiut ćwiczy te same zasady: skoczek i goniec wychodzą w pierwszych ruchach, goniec c4 naciska na pole f7, a pion c3 przygotowuje d4.
Linia debiutowa: partia włoska, linia główna z trenera debiutów i odpowiedź 5...exd4.
Goniec celuje w pole f7, którego broni tylko król.
Pion c3 przygotowuje d4.
Silnik uznaje za dobre tylko bicie 5...exd4. Inne ruchy czarnych dają białym co najmniej +0,8.
Silnik ocenia pozycję jako równą.
Po 5...exd4 silnik ocenia pozycję jako równą. Trzeba jednak pamiętać, że po 1.e4 czarne nie muszą grać 1...e5. Trener nie ma dziś repertuaru białych na 1...c5, 1...e6 ani 1...c6, więc na te odpowiedzi trzeba się przygotować osobno. Linie i plany opisujemy na stronie Partia włoska.
Jak uczyć się repertuaru
Trzy debiuty z tego zestawu to w trenerze 22 linie. Taki repertuar uczy się szybciej, gdy najpierw rozumiesz plan, a dopiero potem zapamiętujesz ruchy.
- Najpierw plan. Przed pierwszą linią powiedz własnymi słowami, gdzie mają stanąć Twoje figury. Dla całego zestawu brzmi to prawie tak samo: centrum, goniec przed pionem, roszada krótka.
- Potem trener. W trenerze debiutów grasz ruchy swojej strony, a trener odpowiada za przeciwnika. Po pierwszej pomyłce prosi o drugą próbę, po drugiej podaje poprawny ruch. Na końcu linii pokazuje ocenę i plan, a na liście widać, ile linii już przeszedłeś.
- Na końcu partie. Zagraj swoje debiuty w partiach. Po każdej sprawdź, w którym ruchu wyszedłeś z linii i dlaczego. Pomaga w tym analiza partii.
Typowy błąd: ruchy bez zasad
Przeciwnik może zagrać ruch spoza repertuaru. Wtedy nie trzeba szukać wariantu w pamięci. Wystarczy wrócić do zasad: dokończyć rozwój, pilnować centrum i zrobić roszadę. Błąd, którego trzeba wtedy unikać, to kolejne ruchy pionami albo tą samą figurą, zanim reszta figur wyjdzie z pozycji wyjściowej. Opisujemy go na stronie Gra zaczęta bez rozwiniętych figur.
Drugi błąd to wybór debiutu dla pułapki. Pułapka działa tylko na przeciwnika, który w nią wejdzie. Gambity, które mają sens na start, porównujemy w artykule Gambity dla początkujących.
Komentarze
Komentarze pojawią się w kolejnej wersji serwisu.